Czy zdajecie sobie sprawę z faktu, że prawie każde dziecko, które mijamy na ulicy, ma problem z podstawową sprawnością fizyczną? To nie przesada. Najnowsze dane pokazują, że aż 94% dzieci w Polsce ma niewystarczający poziom kompetencji ruchowych.

Z raportu „WF z AWF” wynika, że tylko co drugie dziecko w wieku 8–12 lat osiąga minimalny poziom tzw. alfabetu ruchowego, czyli umiejętności takich jak koordynacja, równowaga czy kontrola własnego ciała. To fundament nie tylko sportu, ale zwykłego funkcjonowania. Do tego dochodzi kolejny problem: 20–25% uczniów ma nadmierną masę ciała, a w młodszych grupach (7–9 lat) to już nawet 28–35%. Jednocześnie wydolność fizyczna młodzieży spadła o kilkanaście procent w porównaniu do poprzednich pokoleń. Co szczególnie zaskakujące, nawet w szkołach sportowych 83% dzieci nie osiąga odpowiedniego poziomu sprawności.

To już nie jest temat tylko dla sportowców. To temat dla całego społeczeństwa.

Chcemy medali, ale zapominamy o podstawach

Często narzekamy na brak sukcesów sportowych i zadajemy pytanie, dlaczego Polska zdobywa tak niewiele medali. Tymczasem dane są bezlitosne. Polska, licząca ponad 38 milionów mieszkańców, zdobyła tylko jeden złoty medal na igrzyskach w 2024 roku, podczas gdy znacznie mniejsze kraje, takie jak Słowenia czy Chorwacja, regularnie osiągają lepsze wyniki. Norwegia, mająca zaledwie 5 milionów mieszkańców, dominuje w sportach zimowych.

Problem nie zaczyna się jednak na poziomie reprezentacji czy systemu szkolenia wyczynowego. Jego źródło znajduje się znacznie wcześniej – w dzieciństwie, w codziennych nawykach, w tym, jak wygląda aktywność fizyczna w domu i w szkole. Bez solidnych podstaw ruchowych nie da się budować przyszłych mistrzów.

Dom rodzinny jako źródło problemów?

Największy wpływ na styl życia dzieci mają ich najbliżsi. Badania pokazują, że jeśli oboje rodzice są nieaktywni fizycznie, ryzyko nadwagi u dziecka wzrasta aż 1,8 razy. Gdy oboje rodzice mają nadwagę, ryzyko to rośnie ponad trzykrotnie. Dzieci uczą się przede wszystkim przez obserwację. Jeśli widzą aktywnych dorosłych, którzy spacerują, jeżdżą na rowerze czy uprawiają sport, same naturalnie przejmują te zachowania. Jeśli jednak codzienność opiera się głównie na siedzeniu i ekranach, taki wzorzec również zostaje utrwalony.

W ten sposób powstaje mechanizm, który trudno zatrzymać. Mniej ruchu prowadzi do gorszej sprawności, ta do problemów zdrowotnych, a te jeszcze bardziej ograniczają aktywność. Z czasem taki styl życia staje się normą przekazywaną kolejnym pokoleniom.

Sport to nie koszt – to inwestycja w przyszłość

W wielu krajach aktywność fizyczna dzieci traktowana jest jako element długofalowej strategii państwa. Wynika to z prostego faktu: aktywne społeczeństwo to zdrowsze społeczeństwo, które rzadziej choruje, generuje niższe koszty leczenia i jest bardziej produktywne.

Ruch nie jest dodatkiem do życia, lecz jego fundamentem. Nie chodzi wyłącznie o treningi czy sport wyczynowy, ale o codzienne wybory i nawyki. Każdy spacer, każda jazda na rowerze, każda aktywna forma spędzania czasu ma znaczenie i buduje długofalowy efekt.

Koniec dyskutowani, czas działać

Wyniki projektu „WF z AWF” nie pozostawiają wątpliwości – bez zmiany podejścia problem będzie się pogłębiał. Potrzebne są działania na wielu poziomach, ale zaczynają się one od najprostszych rzeczy. Kluczowe jest dawanie dobrego przykładu przez dorosłych, traktowanie wychowania fizycznego jako ważnego elementu edukacji oraz wprowadzanie ruchu do codziennego życia. Istotne jest także ograniczanie czasu spędzanego przed ekranami na rzecz aktywności oraz tworzenie przestrzeni, w której dzieci mogą się swobodnie ruszać – od dostępnych boisk po zwykłe podwórka.

Jeśli chcemy za kilkanaście lat mówić o zdrowym społeczeństwie i realnych sukcesach sportowych, nie możemy zaczynać od oczekiwań wobec zawodowców. Trzeba zacząć od podstaw, które kształtują się w dzieciństwie. Bo bez ruchu nie będzie ani zdrowia, ani wyników.

/RED-MS/

Foto: zrzut z ekranu/Youtube.com

—

Dom Edukacji Medialnej (DEM) to projekt, który został sfinansowany ze środków pochodzących z budżetu państwa (Ministerstwo Edukacji i Nauki) w ramach programu pn. „Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania”. W Domu Edukacji Medialnej odbywają się m.in. spotkania edukacyjne z udziałem młodych ludzi. W ramach funkcjonującego mini-studia nagraniowego są tworzone filmy o charakterze edukacyjnym oraz odbywają się spotkania i wywiady z gośćmi specjalnymi o tematyce edukacyjnej, patriotycznej, historycznej, medialnej i społecznej.