Jeszcze kilkanaście lat temu konflikty między młodymi ludźmi najczęściej kończyły się wraz z ostatnim szkolnym dzwonkiem. Dziś internet sprawił, że agresja może towarzyszyć ofierze przez całą dobę. Telefon, który powinien służyć do kontaktu z przyjaciółmi, nauki czy rozrywki, bywa narzędziem upokarzania, wyśmiewania i zastraszania.
Cyberprzemoc rówieśnicza stała się jednym z najpoważniejszych problemów współczesnej szkoły. Dotyka dzieci i młodzież niezależnie od wieku, miejsca zamieszkania czy statusu społecznego. Co gorsza, często przez długi czas pozostaje niezauważona przez rodziców i nauczycieli. Warto więc wiedzieć, czym jest, jak ją rozpoznać i jak skutecznie reagować.
Czym jest cyberprzemoc i dlaczego jest tak groźna?
Cyberprzemoc to wszelkie działania podejmowane za pomocą internetu lub urządzeń elektronicznych, których celem jest skrzywdzenie, ośmieszenie, zastraszenie lub wykluczenie drugiej osoby. Może przybierać postać obraźliwych komentarzy, kompromitujących zdjęć, fałszywych informacji rozpowszechnianych w sieci, podszywania się pod inną osobę czy publikowania materiałów bez jej zgody.
W odróżnieniu od tradycyjnej przemocy cyberprzemoc nie kończy się po powrocie do domu. Ofiara może otrzymywać obraźliwe wiadomości o każdej porze dnia i nocy. Dodatkowo kompromitujące treści potrafią w ciągu kilku minut dotrzeć do setek, a nawet tysięcy osób. Raz opublikowane zdjęcie czy film bardzo trudno całkowicie usunąć z internetu. To właśnie dlatego skutki cyberprzemocy bywają niezwykle poważne. Młodzi ludzie doświadczający internetowego nękania często tracą poczucie własnej wartości, wycofują się z relacji społecznych, mają problemy z nauką i koncentracją. Pojawiają się stany lękowe, depresja, zaburzenia snu, a w najtrudniejszych przypadkach także myśli samobójcze. Nie jest więc przesadą stwierdzenie, że pozornie niewinny komentarz może wyrządzić komuś ogromną krzywdę.
Jak reagować, gdy cyberprzemoc dotyka nas lub naszych bliskich?
Najważniejszą zasadą jest niepozostawanie z problemem samemu. Wielu młodych ludzi milczy, ponieważ obawia się reakcji rodziców albo uważa, że zgłoszenie problemu zostanie odebrane jako donoszenie. Tymczasem szybka reakcja często pozwala zatrzymać dalsze działania sprawców. Osoba, która doświadcza cyberprzemocy, nie powinna odpowiadać agresją na agresję. Warto zachować obraźliwe wiadomości, wykonywać zrzuty ekranu i gromadzić dowody, które mogą być potrzebne później. Dobrym rozwiązaniem jest również blokowanie kont sprawców i ograniczanie możliwości kontaktu.
Rodzice powinni przede wszystkim wysłuchać dziecka i zapewnić mu poczucie bezpieczeństwa. Bagatelizowanie problemu słowami „nie przejmuj się” albo „wyłącz telefon” zwykle nie pomaga. Dla młodego człowieka życie online jest bowiem równie ważną częścią rzeczywistości jak życie w świecie rzeczywistym. Potrzebuje więc wsparcia, zrozumienia i przekonania, że nie ponosi winy za sytuację, której doświadcza. W przypadku konfliktów między uczniami warto zaangażować szkołę. Wychowawca, pedagog lub psycholog szkolny mogą pomóc w rozwiązaniu problemu, zanim przybierze on poważniejsze rozmiary.
Gdzie szukać pomocy i jak przeciwdziałać cyberprzemocy?
Współczesne platformy społecznościowe oferują narzędzia do zgłaszania obraźliwych treści i blokowania użytkowników naruszających regulamin. Z takich możliwości warto korzystać, ponieważ pozwalają szybko ograniczyć zasięg szkodliwych materiałów. Pomoc można uzyskać również poza szkołą i domem. Dzieci oraz młodzież mogą skontaktować się z telefonem zaufania 116 111, gdzie otrzymają bezpłatne wsparcie psychologiczne. W przypadku nielegalnych lub szczególnie szkodliwych treści można dokonać zgłoszenia do Dyżurnet.pl. Jeżeli natomiast dochodzi do gróźb, szantażu, uporczywego nękania czy publikacji materiałów naruszających prawo, sprawę należy zgłosić policji.
Równie ważna jest postawa świadków. Cyberprzemoc nie rozwija się wyłącznie dzięki sprawcom. Często napędzają ją osoby, które udostępniają kompromitujące materiały, komentują je lub biernie przyglądają się sytuacji. Każdy użytkownik internetu może jednak przyczynić się do zatrzymania przemocy, reagując na nią i okazując wsparcie osobie pokrzywdzonej.
Internet daje ogromne możliwości komunikacji, zdobywania wiedzy i rozwijania pasji. Nie może jednak stawać się miejscem, w którym młodzi ludzie czują się zagrożeni lub upokarzani. Cyberprzemoc to nie żart, nie „głupi wpis” ani element dorastania. To realna forma przemocy, która pozostawia realne konsekwencje.
Dlatego tak ważne jest budowanie kultury szacunku w sieci, uczenie odpowiedzialności za publikowane treści oraz reagowanie na wszelkie przejawy agresji. Im szybciej dostrzeżemy problem i podejmiemy działania, tym większa szansa, że internet pozostanie przestrzenią bezpieczną dla wszystkich jego użytkowników.
/mRed/
Foto: zrzut z ekranu/Youtube.com
—
Dom Edukacji Medialnej (DEM) to projekt, który został sfinansowany ze środków pochodzących z budżetu państwa (Ministerstwo Edukacji i Nauki) w ramach programu pn. „Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania”. W Domu Edukacji Medialnej odbywają się m.in. spotkania edukacyjne z udziałem młodych ludzi. W ramach funkcjonującego mini-studia nagraniowego są tworzone filmy o charakterze edukacyjnym oraz odbywają się spotkania i wywiady z gośćmi specjalnymi o tematyce edukacyjnej, patriotycznej, historycznej, medialnej i społecznej.
