Rozpoczęły się wakacje – dla jednych to czas odpoczynku, podróży i spotkań z przyjaciółmi, dla innych również okazja do zdobycia pierwszych doświadczeń zawodowych. Co roku tysiące młodych ludzi decyduje się na sezonową pracę w gastronomii, handlu, turystyce, hotelarstwie czy przy organizacji wydarzeń. Pierwsze zarobione pieniądze uczą samodzielności, odpowiedzialności i pokazują, jak wygląda rynek pracy. Zanim jednak podejmie się zatrudnienie, warto wiedzieć, jakie prawa przysługują młodym pracownikom i na co zwrócić szczególną uwagę przy podpisywaniu umowy.
Od jakiego wieku można pracować?
Polskie przepisy przewidują możliwość legalnego wykonywania pracy jeszcze przed osiągnięciem pełnoletności, jednak obowiązują w tym zakresie szczególne zasady. Osoby, które ukończyły 15 lat, mogą zostać zatrudnione jako pracownicy młodociani, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w przepisach prawa pracy. Dotyczą one między innymi rodzaju wykonywanych obowiązków oraz czasu pracy, który musi być dostosowany do wieku i możliwości młodego człowieka.
Pełnoletność, czyli ukończenie 18 lat, daje znacznie większą swobodę w podejmowaniu zatrudnienia. Osoba pełnoletnia może samodzielnie zawierać umowy i odpowiada za swoje decyzje w pełnym zakresie.
Jakie umowy najczęściej podpisują młodzi?
Najbardziej znaną formą zatrudnienia jest umowa o pracę. Zapewnia ona największą ochronę pracownika, gwarantuje między innymi prawo do urlopu, wynagrodzenia za czas choroby w określonych przypadkach oraz ochronę wynikającą z przepisów prawa pracy. Pracownik wykonuje obowiązki w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę.
Bardzo często w przypadku prac sezonowych spotyka się także umowę zlecenia. Charakteryzuje się ona większą elastycznością, a zasady współpracy są w większym stopniu ustalane przez strony. Choć nie daje wszystkich uprawnień pracowniczych, jest legalną i powszechnie stosowaną formą zatrudnienia.
Rzadziej młodzi spotykają się z umową o dzieło. Jest ona przeznaczona przede wszystkim do wykonania konkretnego rezultatu, na przykład stworzenia projektu graficznego, strony internetowej czy wykonania zdjęć. Nie powinna być wykorzystywana do zwykłej, codziennej pracy wykonywanej pod kierownictwem pracodawcy.
Zanim podpiszesz umowę
Pierwsza praca często wiąże się z emocjami i chęcią szybkiego zarobienia pieniędzy. Nie warto jednak podpisywać dokumentów bez ich przeczytania. Przed złożeniem podpisu należy sprawdzić, jakie obowiązki będzie wykonywał pracownik, jakie otrzyma wynagrodzenie, kiedy zostanie ono wypłacone oraz na jaki okres zawierana jest umowa.
Warto również upewnić się, czy wszystkie ustalenia zostały zapisane w umowie. Ustne obietnice mogą być trudne do udowodnienia, dlatego najbezpieczniej jest, gdy najważniejsze warunki współpracy znajdują się w podpisanym dokumencie.
Uważaj na nieuczciwe oferty
W okresie wakacyjnym pojawia się wiele ofert pracy, ale nie wszystkie są uczciwe. Powinny wzbudzić ostrożność propozycje bardzo wysokich zarobków bez żadnych wymagań, żądanie opłat za możliwość podjęcia pracy czy namawianie do rozpoczęcia obowiązków bez podpisania jakiejkolwiek umowy.
W razie wątpliwości warto porozmawiać z rodzicami, nauczycielem lub inną zaufaną osobą. Dobrym rozwiązaniem jest również sprawdzenie opinii o pracodawcy i dokładne zapoznanie się z warunkami zatrudnienia.
Pierwsza praca to cenna lekcja
Wakacyjna praca może być początkiem zawodowej drogi i źródłem cennych doświadczeń. Pozwala nauczyć się odpowiedzialności, współpracy z innymi oraz lepszego gospodarowania własnymi pieniędzmi. Aby jednak była bezpieczna i satysfakcjonująca, warto znać swoje prawa, dokładnie czytać podpisywane umowy i nie bać się zadawać pytań. Świadomy pracownik łatwiej podejmuje dobre decyzje i potrafi uniknąć problemów, które mogą pojawić się już na starcie zawodowej kariery.
/red-MBa/, /KK/
Foto: Youtube.com/zrzut z ekranu
—
Dom Edukacji Medialnej (DEM) to projekt, który został sfinansowany ze środków pochodzących z budżetu państwa (Ministerstwo Edukacji i Nauki) w ramach programu pn. „Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania”. W Domu Edukacji Medialnej odbywają się m.in. spotkania edukacyjne z udziałem młodych ludzi. W ramach funkcjonującego ministudia nagraniowego są tworzone filmy o charakterze edukacyjnym oraz odbywają się spotkania i wywiady z gośćmi specjalnymi o tematyce edukacyjnej, patriotycznej, historycznej, medialnej i społecznej.
